DÖNEMİN DİLİ
Tarih: 9.1.2018 17:24:07
Turhan Şahin

Aynı toplumda yaşıyor da olsak; farklı dönemlerde yaşamış olmanın etkisi konuşma ve yazı dilinde kendini gösterir. Seçilen kelimeler, anlatımdaki biçim ve öncelik, iyi dikkat edildiğinde görülecektir.

Geçtiğimiz günlerde meslekler ile ilgili bir inceleme yapıyorum, yararlandığım kaynak ilçemizdeki bir ilkokulun 1930 ve 1940´lı yıllardaki öğrenci kayıt defterleri. Babasının mesleği bölümlerine bakıyorum. Bugünün insanının çok da tanımadığı, yeni kuşak insanların birçoğunun herhangi bir fikrinin bile olamayacağı meslekler görülüyor. Dülger, aktar, değirmenci, davavekili, döğenci, hallaç, obutçu, lobutçu, pulcu, tabak, kozacı, çuvalcı gibi meslekler. Örneklerde görüldüğü gibi meslekler ile birlikte anlamları da, içerikleri de hayatımızdan yitip gitmişler.

Mesela yumurtacı sözcüğüne birçok yerde karşılaşmama rağmen, tavukçu ifadesi hiç yoktu. 1940´lı yıllarda etlik tavuk ticareti henüz bir meslek olarak yerini almamış demek ki. Elbiseci, hazır elbiseci sözcükleri fazlaca mevcut, fakat konfeksiyon sözcüğü henüz hayatımızda ki yerini almamış. Oduncu, kömürcü gibi sözcükler meslek adı olarak henüz hayatımızda yoklar. Onların yerine Osmanlıcada “yanan şeyler” anlamındaki mahrukat sözcüğü kullanılmakta.

Yine ilgi çekici örneklerden astsubay sözcüğü yerine başçavuş, manifaturacı yerine bezzaz, lokantacı yerine aşçı kelimeleri kullanılıyor. Ayakkabı üretimi mesleği ise; kavaf, sayacı, kunduracı, yemenici, pabuççu, dikici gibi birçok sözcükte hayat bulmuş. Bugün için İnegöl´ümüzün üçte birinin geçim kapısı “mobilyacılık” sözcüğü ise henüz hayatımıza hiç girmemiş. Sandalyeci, doğramacı, marangoz gibi ifadeler olarak meslek kendini tanımlamakta.

Görüldüğü gibi hızla değişen hayatımıza kelimelerde ayak uydurmuş, hızla değişip gidiyorlar. Saygılarımla

Anahtar Kelimeler: DÖNEMİN, DİLİ
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
İYİLİK YAPMAK İSTE YETER Kİ? (25 Aralık 2017 - Pazartesi)
BURSASPOR YÖNETİM KURULLARINDA İNEGÖLLÜLER (09 Aralık 2017 - Cumartesi)
´´TİTO´´LU BİR HİKAYE ? (04 Aralık 2017 - Pazartesi)
AMCABEY´İN SOSYAL GÜVENLİK ANLAYIŞI (28 Kasım 2017 - Salı)
Mustabey (Hamal Mustafa) (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
ALİJA SEMPOZYUMU´NUN ARDINDAN (06 Kasım 2017 - Pazartesi)
Sayfa:
Bursa Hava Durumu
Bugün
Sağanak
10°
Cumartesi
Sağanak
11°
Pazar
Fırtına
16°
Pazartesi
Bulutlu
15°

/resimler/2018-3/19/0926333429857.jpg

Bursa için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:32 08:17 13:16 15:39 17:58 19:30